Книга

Мусульманская теология. Коранический индекс-путеводитель (часть II) Мусульманская теология. Коранический индекс-путеводитель (часть II)

Ибрагим Тауфик Камель

Мусульманская теология. Коранический индекс-путеводитель (часть II)

Москва, 2026, 354 стр.

Монография восполняет пробел в отечественном и мировом исламоведении, связанный с отсутствием такого рода справочной литературы. Вторая часть трилогии посвящена профетизму — учению Корана и релевантных свидетельств пророческой Сунны о Божьих Писаниях и Пророках, вокруг миссий которых сосредоточивается Священная история согласно исламу. Глава 3 подготовлена в соавторстве с Н. В. Ефремовой (ИВ РАН).
Книга адресована не только теологам и исламоведам, но и широкому кругу читателей, интересующихся мусульманской культурой.

Содержание

Предисловие . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
Глава 1. Писания . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
§ 1.1. Обозначения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
§ 1.1.1. Кита̄б . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
§ 1.1.2. Другие термины . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
§ 1.2. Доисламские Писания . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
§ 1.2.1. Библия . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
§ 1.2.2. Тора . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
§ 1.2.3. Псалтирь . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
§ 1.2.4. Евангелие . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
§ 1.3. Коран . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
§ 1.3.1. Наименования. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
§ 1.3.2. Общие характеристики. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
§ 1.3.3. Его ниспослание . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
§ 1.3.4. Коран и прежние Писания. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
§ 1.3.5. О наветах язычников . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
§ 1.3.6. О рецитации . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
§ 1.3.7. Разное . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
§ 1.4. Приложения. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
§ 1.4.1. Откровение. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
§ 1.4.2. ’АNJйӓ/знак . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
Глава 2. Пророки от Адама до Иисуса . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
§ 2.1. О профетизме вообще . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
§ 2.1.1. Перечень пророков . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
§ 2.1.2. Обозначения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
§ 2.1.3. Характеристики пророков, их миссия . . . . . . . . . . . . 69
§ 2.2. Лица, общепризнанные в качестве пророков . . . . . . . . . 77
§ 2.2.1. Адам . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
§ 2.2.2. Енох/Идрис . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
§ 2.2.3. Ной . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
§ 2.2.3. Худ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
§ 2.2.5. Салих . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90
§ 2.2.6. Авраам . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
§ 2.2.7. Лот . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101
§ 2.2.8. Измаил . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103
§ 2.2.9. Исаак . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106
§ 2.2.10. Иаков . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
§ 2.2.11. Иосиф. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111
§ 2.2.12. Иов. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115
§ 2.2.13. Зу-ль- Кифль . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116
§ 2.2.14. Шуайб. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117
§ 2.2.15. Моисей . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119
§ 2.2.16. Аарон . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135
§ 2.2.17. Иисус Навин . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138
§ 2.2.18. Халев . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139
§ 2.2.19. Хидр . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140
§ 2.2.20. Самуил . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
§ 2.2.21. Давид . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
§ 2.2.22. Соломон . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147
§ 2.2.23. Илия. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151
§ 2.2.24. Елисей . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152
§ 2.2.25. Иона. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153
§ 2.2.26. Исаия . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
§ 2.2.27. Иеремия . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
§ 2.2.28. Иезекииль. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
§ 2.2.29. Даниил . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
§ 2.2.30. Захария. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
§ 2.2.31. Иоанн [Креститель] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
§ 2.2.32. Иисус (Иисус Христос). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161
§ 2.3. Лица, порой причисляемые к пророкам . . . . . . . . . . . . 170
§ 2.3.1. Агарь . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
§ 2.3.2. Асбат . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
§ 2.3.3. Асийа . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171
§ 2.3.4. Ева. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172
§ 2.3.5. Ездра/Эзра . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172
§ 2.3.6. Зу-ль- Карнайн . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173
§ 2.3.7. Иохаведа. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173
§ 2.3.8. Люкман . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174
§ 2.3.9. Мария . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175
§ 2.3.10. Сара . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
§ 2.3.11. Тубба . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
§ 2.3.12. «Отроки пещеры». . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
§ 2.3.13. «Три посланника» . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
§ 2.4. Релевантные персонажи . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
§ 2.4.1. Корей . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
§ 2.4.2. Мариам . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180
§ 2.4.3. ас-Самири . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180
§ 2.4.4. Саул . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180
§ 2.4.5. Фараон . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181
§ 2.4.6. Хаман . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186
§ 2.5. Приложение: «Люди Писания» . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186
§ 2.5.1. Обозначения и общие характеристики . . . . . . . . . . 186
§ 2.5.2. Иудеи . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190
§ 2.5.3. Христиане. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196
§ 2.5.4. Маджусы/зороастрийцы. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201
§ 2.5.5. Сабии . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203
Глава 3. Мухаммад . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204
§ 3.1. Жизнь и пророческое служение . . . . . . . . . . . . . . . . . 204
§ 3.1.1. Наименования. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204
§ 3.1.2. Характеристики. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208
§ 3.1.3. Допророческий период . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214
§ 3.1.4. От начала посланничества до хиджры . . . . . . . . . . 221
§ 3.1.5. Пророк в Медине . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231
§ 3.2. Знаки Божьего избрания . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285
§ 3.2.1. Чудесные знамения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285
§ 3.2.2. Прерогативные достоинства . . . . . . . . . . . . . . . . . 296
§ 3.3. Приложения. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302
§ 3.3.1. О личности Пророка . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302
§ 3.3.2. Козни мекканских многобожников. . . . . . . . . . . . . 303
§ 3.3.3. Мунафики. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307
§ 3.3.4. Прощальное паломничество . . . . . . . . . . . . . . . . . 310
Арабские имена и термины . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337
Источники и литература . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347